Інтэрв’ю з Настай Тулаевай

Старшыня БАСА ў 2016-2018

Аб тым, як арганізоўваць вялікія мерапрыемствы, калі ты студэнт і не маеш бюджэту

Пераклад: Анастасiя Рунец

Фото: Александра Пригодич

- Такім чынам, ты галоўная ў БАСА?

 

- У нас няма галоўных, я проста стаўлю пячатку, усё.

 

- Распавядзі, што гэта ўвогуле такое – БАСА?

 

- Гэта Беларуская Асацыяцыя Студэнтаў Архітэктараў, юрыдычна гэта моладзевае грамадскае аб’яднанне, існуе з 1994 года ўжо. У прынцыпе, яна ў асноўным займаецца летнікамі, паездкамі, рэстаўрацыямі, нефармальнай адукацыяй, невялічкімі міжсабойчыкамі…

 

- А хто яе стварыў, студэнты?

 

- Студэнты стварылі, і падтрымала мінулы дэкан архітэктурнага факультэта Галіна Уладзіміраўна Палянская, яна шмат дапамагала спачатку.

 

- А пасля – не?

 

- Галіна Уладзіміраўна пакінула пасаду дэкана ў 2004 годзе, калі я не памыляюсь. Зараз атрымліваецца, что БАСА не тое штоб ў контрах з факультэтам, але … мы розныя мэты маем. Мы, хутчэй, такія панкі, весялімся і ўсё такое, прыходзіць факультэт і кажа,  што мы перашкаджаем ім працаваць. У прынцыпе, мы даволі мірна саіснуем, БАСА жыве паралельна з архітэктурным факультэтам, але вельмі … асобна. Мы ніякіх адносін да факультэта юрыдычна не маем. Мы самастойная арганізацыя.

 

Ниякай падтрымкі вы ад іх не атрымліваеце?

 

- Падтрымку мы адтрымліваем толькі, напрыклад, калі з-за форумаў і мерапрыемстваў студэнтам патрэбна вызваленне ат заняткаў.

 

- І гэта ўсё, ніякай больш дапамогі?

 

- Ну так, нам галоўнае, каб не перашкаджалі.

 

- А вы не просіце?

 

- Мы просім, прапануем, але, як ты разумееш, тое, што нам выгадна, часта не выгадна факультэту, у тым плане, што БАСА – гэта і ёсць нефармальная адукацыя і ўяўляе сабой праваднік альтэрнатывы, і мы ў некаторай ступені спрабуем канкураваць з факультэтам.

Але асаблівых контраў у нас з факультэтам няма, ў нас вельмі дыпламатычныя адносіны і ніхто нікому стараецца не псаваць жыццё. Калі яны нас просяць што-небудь зрабіць – мы гэта робім, арганізоўваем. Калі нам ад іх нешта патрэбна, напрыклад, павесіть які-небудь стэнд ад БАСА – нам гавораць “ок”.

 

- А, ну гэта крута.

Мы, хутчэй, такія панкі, весялімся і ўсё такое, прыходзіць факультэт і кажа,  што мы перашкаджаем ім працаваць”

- Ты гаворыш, вы юрыдычные ліцо. Як гэта называецца

дакладна?

- Моладзевае грамадскае аб’яднанне. Вось Саюз

архітэктараў – гэта грамадскае аб’яднанне,

а мы – моладзевае, МГА.

 

- А як ў вас з грашыма ўвогуле?

 

- У нас няма не бухгалтэрыі, ні бюджэту.

 

- Грошай няма?

 

- Грошай няма.

 

- І як вы жывеце?

 

- Ну, так, проста.

 

- Я вось, напрыклад, не разумею, як арганізоўваецца SESAM.

 

- SESAM арганізавалі часткова са сваёй кішэні. То бок, на нейкія пачатковыя рэчы мы скідваліся. Потым партнёрства, спонсарства, бартар, сябры, дараванне даўгоў. У нас ёсць пастаянныя партнёры как Velux або Knauf. Гэта фірмы, якія маюць адносіны да будаўніцтва – бўдаўнічыя рэчы вытвараюць. Яны ўжо даўно нашы спонсары. Дзеля ніх мерапрыемствы БАСА – гэта адзін са спосабаў, якіх ня шмат, заявіць аб сабе студэнтам, гэта значыць, калі мы паставім іхні білборд на рхітэктурным форуме або падзякуем Knauf ці Velux за падтрымку – людзі пачынаюць цікавіцца і потым даведваюцца, што Knauf гэта асноўныя пастаўшчыкі гупсакардону і аздаблення, а Velux робяць мансардныя вокны. Гэта ўсё так працуе. Гэта такія спонсары, якія проста даюць, колькі не шкада, ня шмат, але ў выніку атрымліваеца дастаткова. Плюс некаторыя рэчы атрымліваем літаральна дарам.  З SESAM нам вельмі дапамаглі Міністэрства Архітэктуры і будаўніцтва і муніцыпалітэт.

 

- Як яны дапамаглі?

 

- Старшыня Саюза Архітэктараў, Аляксандр Іосіфавіч Корьут, дапамог нам, ён распавёў пра нас ў Міністэрстве Архітэктуры. Мы папрасілі яго дапамагчы з інфармацыйнай патрымкай. Ў Міністэрства шмат каналаў, яны могуць, напрыклад, напісаць ў абласны выканаўчы камітэт і папрасісь “акацаць падтрымку ў арганізацыі мерапрыемства ў Чарэі”, гэты выканаўчы камітэт можа, ў сваю чаргу, патэлефанаваць ў сельсавет ці куды-небудь. Гэта ўвсё такія чалавечыя сувязі. І ў выніку мы мелі там рэальную падтрымку. Напрвклад, стаялі студэнты, ўжо пад час Сезама, неясна, паўналетнія ці не, на рэсэпшэне з півам. Падязджзае міліцыя, ўсе хутка хаваюць піва, участковы пытае: “У Вас ўсё добра? Ніхто не турбуе? Ну ладна, давайце!”. Там ўсе былі за нас.

 

- Цікава, як гэтага дамагчыся?

 

- Падобнымі справамі займалася не я, я больш звязвалася з людзьмі з EASA, напрыклад. У нас ёсць такі Аднрэй Крохін, ў яго вельмі прабіўны характар, ён ідзе напралом і з ўсімі гэтамі чувакамі ён проста напорыста гаварыў, распавядаў, даказваў. Ён ўмее падстроіцца пад гэчу чыноўніч’ю мову.

Фото: Александра Пригодич

Ну і вось апошні год мы амаль нічога не рабілі. Мы вось зрабілі вясновую архітэктурную школу SESAM (Small European Students of Architecture Meeting), якая была як архітэктурны форум, як майстэня, як адзінка EASA (Европейской ассамблеи студентов-архитекторов). І гэта адабрала шмат рэсурсаў, таму што арганізоўваць нешта in the middle of nowhere…

 

- Я захапляюся увогуле сезамам, мне падаецца, гэта нешта неверагоднае на беларускай прасторы.

 

- Мы там ўсе афігелі, пасля гэтага прыйшлося яшчэ доўга адпачываць. На наступны семестр ў наш шмат планаў – гэта цакл лекцый ў Мінску і “Мінскі Архітэктурны Форум” ў красавіку.

 

- Як ты ўвогуле туды трапіла?

 

- Я чула аб БАСА на 1 курсе, хлопцы прыйшлі да нас ў суботу на лекцыю, на якой было паўтара чалавека, і яны нам нешта распавялі, мы падумалі “ніфіга, яны такія разумныя”, пасля я напісала заяву на летнік ў Любчу – меня не ўзялі, таму што там быў вялікі конкурс.  Потым, у жниўні, аб’явілі, што арганізуюць Мінскі Архітэктурны Форум (тады ўжо 5-ы), трэба было пісаць матывацыйны ліст. Я напісала, меня абралі, я прыняла ўдзел, і гэта было даволі цікава. Потым ( ў 2016 годзе) старэйшыя хлопцы напісалі, што старэйшае пакаленне шукае маладую кроў, каб дапамагчы огранізаваць SESAM (SESAM Terra Incognita ў Мінску), ім не хапала рэсурсаў. Вось я далучылася, і ўсё неяк так завязалася.

 

- Па кар’ернай лесвіцы?

 

- Гэта не кар’ерная лесвіца, па сутнасці, у нас няма ніякай іерархіі. Сур’ёзна, ўся мая моц ў подпісы ды пячатку.

- Як ты стала старшынёй? Быў жа нехта да цябе?

 

- Так. Да мяне была Аня Смірнова, яна ўжо вучылася на 6-м курсе тады. І калі ў нас было сабранне ў межах абмеркавання архітэктурнага форума, яны сказалі, што вось, сябры, трэба сыходзіць на пакой, нам дыпломы рабіць і ўсё такое…

 

- Гэта значыць, яны сыходзяць, калі сканчваюць навучэнне?

 

- Каля таго, так. Увогуле тэрмин старшыни 2-3 года прыкладна.

- У вас дэмакратыя такая.

- Ну так!

- Кольки вас чалавек ўвогуле, ёсць у вас нейкі штат, умоўна?

- У БАСА шмат людзей, лічба такая абстрактная,  расплывістая.

Я ў гэтам годзе збіраюся сыйсці ўжо і папрасіць новую дзяўчынку заняць маё месца.

- Ты ўжо ведаешь, каго?

- Ну, ёсць варыянты, так.

- У вас там галасаванне праводзіцца?

- Прапануюць кандыдатуры і звычайна спораў няма,

БАСА вельмі згуртаваная, акрамя такр гэта

нічога ў корні не змяняе.

- Вы плануеце рабіць у будучым нешта новае, неяк пашырацца?

 

Мы вось плануем звязацца з МДАБКам. І наша асацыяцыя студэнтаў-архітэктараў замкнёная ў Мінску, у нас адзін факультэт ў Мінску. А Брэст і Гомель застаюцца незадзейнічаныя, і не зразумела, як гэта прабіць. Мы жадаем займацца гэтым ў межах нашай прома-кампаніі.

 

- Як вы звычайна прывабліваеце студэнтаў?

 

- Звычайна ўрываемся на якую-небудзь лекцыю ў суботу, на гісторыю мастацтва, напрыклад. Або праз сарафаннае радыё. Мы будзем рабіць цыкл лекцый перад форумам і ў межах гэтага жадаем зганяць ў Брэст, Гомель, Наваполацк.

 

- Вось ў Наваполацку ўсё вельмі добра, дарэчы, з гэтым. Яны такія актыўныя.

 

- Мне падаецца, ў Наваполацку за-за маленькіх памераў ёсць нейкая самастойнасць. Факультэт маленькі, таму яны могуць сабе дазволіць шмат ўсякіх “глупстваў”.

 

- Гэта падобна да таго, што ўсе шчасныя страны - маленькія.

 

- Так. Факультэт – гэта частка адміністратыўнай машыны, і там яна больш кампактная, больш гібкая. У нас пакуль ты прабярэшся прз ўвсе гэтыя ўзроўні… Напрыклад, мы прашлі праз шмат кругоў ада, калі пыталісь атрымаць вызваленне ад заняткаў дзеля некаторых студэнтаў з-за Сезама. Нам трэба было далучыць амаль ўсю адміністрацыю факультэта: дэкана, замдэкана, кіруючых кафедрамі. Калі мы просім дапамогі, яны спачатку супраціўляюцца і злуюцца, што мы іх чапаем, а потым бачаць, што гэта сапраўды класна і пачынаюць дапамагаць.

“У апошні вечар на EASA мы сядзелі ўшчэнт

п’яныя і абмяркоўвалі,

як гэта будзе”

- Можаш падробна апісаць SESAM?

- Ой, гэта было неймаверна.

- Гэта неймаверна, так.

- Усё пачалося з таго, што мы с Крохиным была на EASA у Даніі (я нацыянальны кантакт EASA разам з Нікітай Акуленка). Калі мы адбіралі ўдзельнікаў, вырашылі, што возьмем Крохіна з сабой і паглядзім, што з гэтага атрымаецца. У выніку Андрэй вельм моцна пранікся гэтай атмасферай, і ў дзень нацыянальнача вечару ён да мяне падыходзіць і кажа:

- Ну ўсё, Насць, я дамовіўся, ўсіх ўжо паклікаў, у нас будзе SESAM.

- Што?!

- Ну, SESAM зробім. Толькі давай дзе-небудзь не ў горазде.

- Ну давай ў вёсцы.

У апошні вечар на EASA мы сядзелі ўшчэнт п’яныя і абмяркоўвалі, як гэта будзе.

Пасля гэта ўсё пачало раскручвацца. Пасня пачаліся праблемы, штам хто пачаў хварэць, я трапіла ў неўралогію (дакладней, у ГКПД) з-за стрэса. Таму што шмат чаго не ведаеш, шмат што руйнуецца ў апошні момант. Напрыклад, ў нас жытло планавалася ў ангарах на мехдвары за вёскай, у адзін момант мне тэлефануе Андрэй і кажа, што жыць там нельга – мы заказвалі экспертызу і высветлілася, што з-за хімікатаў там нельга людзям спаць. Усё! Усе рэйвы, уся індустрыяльная атмасфера - усё знікла! Андрэй быў ў істэрыцы, але ў нас быў план Б – школа. У выніку хлопцы паехалі туды, у гэтую школу, прыбіраліся там, рабілі з нуля праводку, прымалі пастаўкі рукамыйніц і ўсяго на свеце. Была вялікая колькасць праблем з падпісаннем папер, з гэтым нам шмат дапамагалі маладыя настаўнікі, вялікі ім дзякуй. І ў выніку гэтыя 10 дзён праляцелі як суцэльнае шчасце.

- У вас было шмат воркшопаў на SESAM, шмат іншаземцаў іх праводзілі. Як вы гэта арганізоўваеце?

- Мы не клічам асабіста. Мы абвясцілі open call, адрэпосцілі дзе толькі магчыма, распавялі аб гэтам на вечары націянальных кантактаў. У выніку атрымалі больш за 13 заявак. Спачатку мы хваляваліся, што не з чага будзе выбіраць, а паслся літаральна сядзелі над заяўкамі некалькі гадзін.

- Но вы ім не плаціце?

- Не.

- А як гэта фінансава забяспечваецца? Напрыклад, там матэрыялі задзейнічаны.

- Гэта ўсё ўзносы. Мы нікога н нанімаем, гэта агульная справа. Мы, арганізатары, скінуліся нядрэнна, плюс тьютары і ўдзельнікі воркшопаў плацяць ўзносы – скідваюцца на частку ежы і будаўнічых матэрыялаў. Беларусы плацілі participation fee €60 за 10 дзён. Гэта даволі шмат, але каб арганізаваць мерапрыемства гэта вельмі мала.

Фото: Александра Кононченко

- Я ведаю, што вы робіце АрхКіно.

- Так, гэта наш праект.

- Гэта вельмі міла. Я так разумею, эта ўвогуле няцяжка па грошах.

- Так, гэта амаль нічога не каштуе, акрамя сіл і нерваў Марыі і Валі (арганізатараў).

- Я бачыла event на facebook “Дыскусійны гурток”, але там нічога няма, ўвогуле ніякай інфармацыі.

- Так, гэта наш праект, ён праваліўся. Мы паразважалі, што трэба зрабіць сустрэчы проста дзеля размоў і абмеркаванняў чагосьці, паразмаўляць пра архітэктуру, пра кніжку яку-небудзь, напрвклад. Арганізавалі першую сустрэчу, усіх паклікалі, усе сказалі, што прыйдуць. Але ў выніку з 30 чалавек прыйшло 6. Таму мы вырашылі з гэтам завязаць і зрабіць гэта неяк па-іншаму.

- А што ты робіш на Мінскай Урбаністычнай Платформе?

 

- Я ў асноўным займаюся часопісам. Там на сайце ёсць ўкладка “Часопіс”, гэта такі ўрбаністычны альманах, сабранне вялікіх сур’ёзных артыкулаў.

То бок, мы не працуем як журналісты, гэта не навінавае выданне.

- Што канкрэтна ты там робіш?

- Я раблю стылістычную рэдактуру.

- Як табе часу на ўсё хапае ўвогуле?

- Не хапае. Я ў часопісы зарабляю грошы прыемным для сябе спосабам. У архітэктурных бюро

я не працую і не жадаю.

- Чаму?

- Я шмат чула ад розных людзей пра ўмовы працы і пра тое, як ўсё гэта робіцца – я гэта ўсё не разумею.

-А як вучоба ідзе? Табе падабаецца?

Фото: Александра Пригодич

- Не. Я застаюся проста таму, што мне трэба працягнуць 1,5 года і атрымаць вышэйшую архітэктурную адукацыю.

- А потыя якія планы?

- Не ведаю. Усё змяняецца кожныя паўгода, я не маю разумення, што будзе потым. Магістратура, хутчэй за ўсё.

- У Беларусі?

- Неееее, ну калі только магістратура у БНТУ, как падрыхтавацца да нармальная магісратуры.

- А куды ты жадаеш?

- Сакрэт.

- А накірунак які?

- Ці landscape urbanism, ці зусім тэарытычныя накірункі. Не бачу цікаўнасці ў жылой ці грамадскай архітэктуры.

- Бачыш, зараз ты шмат займаешся грамадска карыснымі справамі.

- Так, але гэта вельмі моцна выматвае. Я не такі чалавек, які здольны штодзень размаўляць з людзмі, таму мне пашанцавала, што SESAM мы арзанізавалі з Андрэем. Ён заўсёды гатовы каму-небудзь патэлефанаваць, а мне трэба дзеля аднаго званка збірацца 4 дні.

- Усе гэтая рэчы, як Архітэктурны форум, заўсёды выглядаюць занадта складана, як нешта, што вельмі

цяжка арганізаваць.

- Гэта не лёгка, але ты проста бярэш і робіш. Трэба запусціць працэс і ён будзе працаваць. У выніку атрымаецца не тое, што ты хацеў, але ўсё роўна класна, часцей нават лепей за тое, што ты ўяўляў. Гэта заўсёды каштуе таго.

- SESAM больш не будзе?

- Не.

- Можа праз год?

- Ну, гэта ўжо будзем не мы.

- Гэта выглядае вельмі крута. Мне падабаецца SESAM!

- Дзякуй. На мой погляд, найвялікшу вынік ў тым, што арганізатарская каманда вельмі дружная, мы зараз можам сябар за сябра каго заўгодна парваць. Атрымалася ўсіх аб’яднаць. Архітэктуру ты і сам здольны вывучыць, важна яшчэ і чалавекам быць. Калі ёсць гэтая хімія, вы сябар сябра навучаеце, сябар сябру давяраеце і такім чынам робіцеся мацней.

- А ты шкадуешь, что хутка сыйдзеш?

- Не. А чаго шкадаваць? Па-першае, у мяне няма любві да ўлады, а па-другое, гэта не ўлада. Проста надакучыла несці гэтую адказнасць.

“Архітэктуру ты і сам здольны вывучыць, важна яшчэ і чалавекам быць.

Калі ёсць гэтая хімія, вы сябар сябра навучаеце, сябар сябру давяраеце і такім чынам робіцеся мацней”

- Вы, дарэчы, не робіце рэзкіх рухаў, вы вельмі мірна існуеце.

- Так. Мне падаецца, гэта ўзор палітычнага і творчага існавання. Раней архітэктурны факультэт быў даволі апазіцыйны, і сёння архітэктары – гэта вельмі свядомыя людзі. Але мы ўсе разумеем, што мы незадаволеныя нашай адукацыяй, але гэта не асабістая віна адмінісрацыі факультэта, так дзеля чаго на іх кідацца, калі можно займацца сваімі справамі. Ты ж гэтым нікому не дапаможаш.

- Я таксама лічу, што не трэба выбягаць і гучна крычаць “супраціў”, ты гэтым нікому лепей не зробіш, толькі, можа, горш.

- Так.